Seçim Sonuçları Değiştirilebilir mi?

Bu Habere Yorum Yapın

Seçim sonuçlarının bilgisayar sisteminden değiştirilebilmesi mümkün müdür? Nasıl önlenebilir.

X bir ilçeden girilen bir bilgi merkeze gelene kadar, iletişim ağında değişebilir”. Bunu, bu altyapıyı kuranlar da dahil olmak üzere ne YSK, ne de SEÇSİS bilemez. Bunu tesbit edbilmenin tek yolu, açıklanan verilerle sandık başında not edilen bilgilerin aynı olup olmadığını sandık bazında kontrol etmektir.

Binlerce sandıktaki oyların ve tutanakların değiştirilmesi için bu kadar süre yeter mi? Eğer bir değiştirme söz konusu ise doğaldır ki değiştirilmiş oy adetlerinin sandık bazında ne kadar olacağı da seçim gecesi belirlenmez. Bunun altyapısı önceden tespit edilir. Durum böyle olunca her bir sandık için gerekli olan tüm oylar ve tutanaklar önceden hazırlanır. Seçimden sonraki günlerde yapılması gereken yalnızca torbaları ve tutanak kâğıtlarını değiştirmek olacaktır.
Sürecin herhangi bir parçasını, bu tür birden çok mekân, kişi ya da grubun sorumluluğundaki süreçlerde suistimal etmek ya da hatalı icra etmek oldukça kolay. Resmi bir dille yorumlandığında buna “operasyonel risk” denir.

Operasyonel riskler incelendiğinde;
- Oy Kullanımı: Herkes kayıtlı olduğu sandıkta oyunu atar ve oy zarfları sandık komisyonu tarafından açılır, sayılır, tutanak oluşturulur. İşin başlangıcında sandığın içinin boş olduğunu varsayarız. En azından sandık kurulu gerekli kontrolleri yaparak bunu garanti eder.
Etmediği düşünülürse,
Bu durumda sandık açıldığında büyük bir ihtimalle kayıt listesindeki fiilen gelip oy kullanmış kişi sayısından fazla zarf çıkar. Sandık kurulu böyle bir durumda, herkesi tek tek arayıp gelin yeniden oy kullanın demeyeceği için genellikle yapılan, çıkan fazla zarf sayısı kadar zarfları açmadan önce rastgele o kadar zarfı seçer ve onları açmadan imha ederler. Bundan da kimseye bahsetmezler.
Böylece, sandığın içine önceden eklenmiş zarfların içindeki oylar belliki bu hileyi yapan partinin işidir ancak, imha etmek üzere rastgele seçilen zarfın tamamının bu hileyi yapan partiye oy vermişlerden çıkma ihtimali çok düşüktür. Böyle bir uygulamada her durumda o parti fazladan oy kazandırılmış olur.

Oy kullanımındaki risklerde başka bir ihtimal de, Herkes oyunu kullanmıyor.Oyunu kullanmaya gelmeyen kişilerin yerine gelip oy atmış gibi bir senaryo gerçekleştirilirse, sahte imza ve sandığa atılacak gelmeyen kişi sayısı kadar zarf bunun iş için yeterlidir.

-Oy Sayımı: İmza ve zarf sayısı tuttuktan sonra zarflar açılarak tek tek partilere ve bağımsızlara taksim edilip her birinin toplam oyları belirlenir, tutanağı tutulur, imzalanır ve ilçe seçim kuruluna teslim edilmek üzere yola çıkılır.
İmzalanmış tutanakla zarflardan çıkan oyların örtüşmüş olup olmadığı ne malum?
11 yazılması gerekirken 77 yazılırsa? Başka partilerin de 66 oyu yenirse? Ya da A partisinin oy sayısı B partisinin hanesine yazılırsa? Sandık kurulundaki kişilerin kontrolüne kalmış iş.

-Tutanakların Teslimi: İlçe seçim kuruluna teslim edilen tutanakla, sandığın başında imzalanmış tutanağın aynı olmayabilir.
Yolda giderken bir şekilde tutanaklar, oyların içinde durduğu torbayla birlikte değiştirilirse? İmzaları kim kontrol edecek?
Önemli olan toplam oy sayısının doğru olması. Partilere göre dağılımının doğruluğunu kontrol etmek için oyların tek tek yeniden incelemesini gerekir ki bu çok uzun iş. Hatta oy torbası da değiştirilmişse kontrol yapılsa bile ortaya çelişkili bir durum çıkmayacaktır.

-Tutanakların Bilgisayara Girilmesi: İlçe Seçim Kurulu’na teslim edilen tutanağın bilgisayara girilmesinde, Pratikte bu iş; birisi tutanaktaki sayıyı okurken, diğeri de bilgisayara girer.
Tutanakta yazılı olanların bilgisayara hatasız, eksiksiz, değiştirilmeden girildiğini kim garanti edecek? Bilgisayar mı? YSK’nın SEÇSİS sistemi mi?
YSK başkanı da konuyu biraz sıradanlaştırmak için, “bu tür maddi hatalar yapılmış olabilir” şeklinde açıklama yaptı ama yaparken de bu tür hataların genel resmi değiştirmeyecek kadar az olduğunu vurgulamak istedi.
Bu nasıl öğrenilecek? Önceki yıllarda yapılmış maddi hata istatistiği var mı? Örneğin YSK şöyle diyebiliyor mu: Önceki yıllarda sandık adedi açısında yüzde şu kadar, toplam oy adedi açısından yüzde şu kadar maddi hata yapma oranı vardı. Bu seçimde ise bu oranlar şu kadardır?
Yok. Çünkü bunlar sonucu değiştirmeyecek derecede önemsiz bilgiler mi acaba?

-Elektronik Yolda Değiştirme: Öncelikle şunu belirtmek gerekir ki dünya üzerinde şu an yüzde yüz güvenli herhangi bir bilgisayar sistemi teorik olarak olamaz. SEÇSİS’in güvenlik standardlarını bilmiyorum ancak şu bir gerçek ki çok güvenilir ulusal bazı kurumların çıkıp teyit etmediği sürece SEÇSİS sisteminin dışarıdan bir müdahaleye açık bir sistem olduğunu düşünmemek için hiçbir neden yok.
X bir ilçeden girilen bir bilgi merkeze gelene dek elektronik yolda (yani iletişim ağında) “değişebilir”. Ve bunu ne YSK, ne SEÇSİS ne de bu altyapıyı kuranlar bilebilir. Bunu anlamanın tek bir yolu var. O da açıklanan verilerle sandık başında not edilen bilgilerin aynı olup olmadığını sandık bazında kontrol etmektir.
Not edilmekten kasıt, Çünkü resmi tutanakların, oy torbalarının merkezdeki bilgiler çerçevesinde “düzeltilmiş” olması için yeterince zaman geçti. Hatta sandıklardan çıkan oy pusulaları bile şimdiye dek resmi sonuçları destekleyecek şekilde düzeltilmiş olabilir. O nedenle bu saatten sonra resmi kayıtlarda bir çelişme çıkacağını beklememek gerekir.
O halde bu açıdan geriye kalan şey parti temsilcilerinin gayri resmi aldıkları notlar olabilir. Sandık tutanağı tutulurken belirlenmiş olan sayılar yani. Eğer bunlar not edilmediyse ya da parti temsilcileri not etmedikleri halde “sorun çıkarmak için” bizim aldığımız notlara göre oylar değiştirilmiş derlerse ne olacak? Hangisi doğru? İşin içinden çıkılamaz.

Oylar yolda nasıl değiştirilebilir? Burada çok çeşitli risk faktörleri var. En azından şunu bilmekte fayda var ki bugün dijital ortamda yapılan tüm internet, e-posta, telefon ve faks trafiği ABD ve bazı müttefiklerinin finansmanı ile kurulmuş olan sistemler sayesinde “izlenebilmekte”. İzlemenin de ötesinde gerekirse birer kopyası “yoldayken” alınabilmekte.

Tabii bu “yolda başına kaza gelmesi” olayı sadece bu tür devasa sistemlere sahip olanlar tarafından yapılabilecek bir şey değil. Sistemi kıran herhangi bir kişi ya da ekip de benzer bir müdahalede bulunabilir.
Daha “temiz” bir çalışma merkezde gerçekleştirilebilir. Bunun için illâ ki merkezdeki YSK birimlerinin işin içinde olması gerekmez. Çok değer verdiğimiz sandıklardaki oy adetleri sonuçta bir bilgisayarda duran bir veritabanındaki basit sayılardır. Bu veri tabanının komple değiştirilmesi çok zor değil.
Burada belki de üstünde durulacak en kritik konu değiştirilmiş sonuçlarla, sonuçlara baz teşkil eden sandıklardan çıkan oy adetlerinin karşılaştırılması.

Ciddi anlamda hiçbir partiden seçim sonuçlarına itiraz gelmedi. Partiler de kendi gözlemcilerinin elde ettikleri bilgilere göre ortaya çıkan tablo konusunda mutabık. partiler sandık başlarındaki görevleri ciddiye almadı ve kıyaslama yapacak verileri not etmedi o nedenle de ellerinde itiraz etmeye taban teşkil edecek bir done yok.

Sandık tutanakları ve sandıklardan çıkan oyların, olası değiştirilmiş sonuçlara göre değiştirilecek kadar zamanın geçmiş olması. Eğer oy adetleri ve tutanakların değiştirilmiş olduğu ispat edecek bir delil yoksa en azından resmi anlamda bir değiştirme yapıldığını ispat etmek oldukça zor. Burada araştırılabilecek tek şey kalıyor: Tutanakların altındaki imzaların doğruluğu ve adedi.

Şimdiye dek yapılmış seçimlerde herhangi bir değiştirme ya da hile yapmış olmama olasılığı nedir? Şimdiye dek yapılmış seçimlerin temiz olduğunu bize kim garanti ediyor?
Ancak elimizde geçmiş seçimler de dahil olmak üzere yeterince bilgi olmadığı için bugün karşımıza çıkan tablo konusunda herkes fikir beyan edebiliyor. Bilgi fikirleri doğru ve yanlış diye belli bir hizaya getirme konusunda güçlü bir olgudur. Yeter ki nesnel olsun. Böyle bir nesnel bilgiye sahip olmadığımız sürece en doğrusundan en yanlışına kadar her türlü fikir kendisine alıcı bulacaktır.

Kaynak: Cumhuriyet Bilim Teknik